محور شوش - دزفول
هجوم واشغال
--
از جمله اهداف مهم عراق برای تسلط
کامل بر خوزستان ، تصرف زمین وسیع
و گسترده غرب رودخانه کرخه در
منطقه شوش و دزفول بود .
-- نیروهای دشمن از دو محور فکه،
شوش و شرهانی ،پل نادری وارد عمل
شدند.
-- نیرو های عراق با عبور از
پاسگاه های مرزی ، راهی عمق خاک
ایران شدند.
-- در منطقه شرهانی ، با پشت سر
گذاشتن رودخانه دویرج ،به سمت عین
خوش پیشروی و آنرا به تصرف در
آوردند.
-- سپس ،ضمن پیشروی در دشت عباس
به سمت رودخانه کرخه و پل نادری
هجوم آوردند.
-- نیروهای خودی بدلیل عدم
آمادگی و نداشتن طرح دفاعی وموضعی
مناسب ،عفب نشینی کردند ودر غرب
رود خانه کرخه به پدافند پرداختند
.
-- در محور فکه ، با مقاومت
جانانه نیروهای تیپ 37 زرهی شیراز
(ارتش )وپاسداران مستقر در رقابیه
ارتش عراق در پشت تنگه رقابیه
متوقف شد.
-- این وضعیت تا زمانی که لشکر
10 زرهی عراق با عبور از عین خوش
ودشت عباس به پل نادری دست یافت
وعقبه تیپ 37 رامسدود کرد ، ادامه
داشت ،لیکن پس از آن ،مقاومت در
تنگه رقابیه شکسته شد وچنانه
ومنطقه سایت رادار اشغال گردید .
-- قوای دشمن در ادامه حرکت خود
، در کنار رودخانه کرخه متوقف
شدند.
-- دشمن طی یک هفته پس از شروع
جنگ توانست تا رودخانه کرخه
پیشروی کند.
-- لیکن به دلیل کندی
یگانهایشان در محور خرمشهر ، عبور
از رودخانه کرخه را غیر منطقی
پنداشت ودر موضع دفاعی قرار گرفت
.
-- به این ترتیب ، شوش عملا خالی
از سکنه شد ودزفول واندیمشک زیر
آتش توپخانه وموشک های برد متوسط
دشمن قرار گرفت .

آزاد سازی
1-عملیات
پل نادری
-- اولین عملیات بزرگ ارتش ، در محور
دزفول بود . این عملیات در روز 23/7/1359
با استعداد سه تیپ پیاده و یک گروهی رزمی
تانک به اجرا در آمد . هدف از این عملیات
پیشروی تا مرزهای بین المللی و تعقیب دشمن
تا آن سوی مرزبود . لیکن موفقیتی کسب
نگردید .
-- هفده ماه بعد ، عملیات مشترک سپاه و
ارتش با نام فتح المبین در این منطقه به
اجرا درآمد .
-- اولين روزهاي جنگ ، دشمن تا پشت
رودخانه كرخه جلو آمد و در حاشيه كرخه كه
مشرف بر شهر شوش و جاده انديمشك اهواز بود
مستقر شد.
-- حضور رزمندگان اسلام در اين جبهه، با
شكل گيري خط دفاعي و اجراي عملياتي تحت
عنوان امام مهدي(عج) در سال 1360، مقدمه
اجراي عمليات فتح المبين شد.
-- در جريان اين عمليات تعدادي از
نيروهاي اسلام كه قصد رخنه به سنگرهاي
دشمن در شيارهاي المهدي، شيخي و شليكا را
داشتند با سنگرهاي كمين دشمن درگير شدند
كه منجر به شهادت تعدادي از رزمندگان شد.
-- مزار شهداي گمنام عمليات فتح المبين
و سنگرها و شيارهاي به جاي مانده از آن
زمان بيانگر حماسه اي است كه شير مردان
الهي در آنجا خلق كردند.
2-
عملیات فتح المبین
-- يكي از اهداف عمليات فتح المبين
موقعيت استراتژيك، اين منطقه و قرار گرفتن
سایت موشكي و رادارهاي 4 و 5 بود که قبل
از انقلاب براي كنترل كشورهاي منطقه توسط
آمريكا ایجاد شده بود.
-- عملیات گسترده ای که در تاریخ 2/1/61
با هدف آزاد سازی بخش وسیعی از مناطق
اشغالی غرب رودخانه کرخه و نیز خارج کردن
شهرهای شوش ، اندیمشک و دزفول از تیررس
آتش توپخانه دشمن به اجرا درآمد . فتح
المبین نام داشت .
-- در این عملیات 100 گردان از سپاه و
35 گردان از ارتش ، در مقابل 170 گردان
دشمن ،سازمان دهی شدند و طی چهار مرحله با
رمز مبارک یا زهرا (س) به اجرا درآمد .
-- در مراحل اول و دوم ، به ترتیب تنگه
های عین خوش و رقابیه مسدود شد.
-- در مراحل سوم و چهارم ، قوای دشمن به
غرب رود خانه دویرج عقب رانده شدند .
-- در نتیجه این عملیات 2500 کیلومتر
مربع از خاک ایران اسلامی شامل ده ها بخش
و روستا ، سایت های 4و 5 رادار و جاده مهم
دزفول – دهلران آزاد شد.
-- شهرهای دزفول ، اندیمشک و شوش و
مراکز مهمی همچون پایگاه هوایی دزفول از
تیررس آتش توپخانه دشمن خارج گردید .

تعقیب متجاوز
1- عملیات محرم
-- در عملیات فتح المبین ، مرزهای
منطقه بطور کامل تامین نشد و دشمن قسمت
های مهمی از خاک ایران اسلامی را هنوز در
اشغال داشت .
-- در تاریخ 10/8/61 عملیات محرم با هدف
آزاد سازی ارتفاعات منطقه و با رمز مبارک
یا زینب (س) در چهار محور آغاز شد .
-- دراین عملیات که در سه مرحله به اجرا
درآمد 53 گردان از سپاه و 13گردان از ارتش
به مصاف 46 گردان دشمن رفتند و در نتیجه ،
پس از شش روز نبرد 400 کیلومتر مربع از
خاک ایران آزاد شد.
-- جاده عین خوش – دهلران از دید و تیر
دشمن خارج گردید .
-- نیروهای خودی در تعقیب قوای متجاوز
در داخل خاک عراق 300 کیلومتر مربع از
خاک این کشور را به تصرف خود در آوردند و
مرز ایران در این منطقه تأمین گردید ..

2-
عملیات والفجر مقدماتی
-- با وجود موفقیت در عملیات محرم ،منطقه
فکه همچنان تحت اشغال دشمن قرار داشت .
-- برای آزادی این منطقه و به منظور
تعقیب دشمن در این محور ، عملیاتی به نام
والفجر در تاریخ 17/11/1361 با رمز یا
الله انجام شد.
-- در این عملیات ، 148 گردان سپاه و16
گردان ارتش به مصاف 80 گردان دشمن رفتند .
-- نیروهای خودی توانستند خطوط دفاعی
دشمن را بشکنند ، و تا عمق مواضع دشمن که
مملو از موانع واستحکامات بود نفوذ کنند
،اما ادامه پیشروی میسر نشد .
-- در این عملیات ، به دو تیپ دشمن آسیب
جدی وارد آمد و 113 تن از نیروهای دشمن به
اسارت درآمدند.
-- منطقه فكه ،سرزمين شنهاي روان و رملی
می باشد و از شمال به منطقه چنانه، از غرب
به خط مرزي و از جنوب به تنگه چزابه و
بستان محدود مي شود .
-- در عمليات والفجر مقدماتي رزمندگان پس
از نبردي سخت در محاصره دشمن افتادند و
عده اي از نيروها نيز مجبور به عقب نشيني
شدند. اين منطقه مزين به خون شهداي عمليات
هاي والفجر مقدماتي و والفجر يك و
.سرداران شهيد ی همچون حسن باقري، مجيد
بقايي، سيد شهيدان اهل قلم مرتضي آويني و
نيز شهداي بزرگوار تفحص مي باشد. اين
منطقه در شمال غرب استان خوزستان قرار
گرفته
است.

3-
عملیـات والفجر
1
-- در تاریخ 12/1/1362 ( دو ماه بعد از
عملیات والفجر مقدماتی ) ، عملیات دیگری
بنام والفجر 1 در شمال فکه با رمز " یا
الله " و با هدف تسلط بر ارتفاعات منطقه
انجام شد.
-- در این عملیات 36 گردان از ارتش و 96
گردان از سپاه – در مقابل 120 گردان ارتش
عراق – به مواضع دشمن یورش بردند ، لیکن
به رغم عبور موفق نیروها از موانع و
شکستن خطوط دشمن و نیز وارد کردن تلفات
فراوان برعراقی ها ، دستیابی به اهداف
مورد نظر تحقق نیافت .
|
جدول عملیات
های انجام شده در
محور شوش – دزفول |
|
تاریخ
اعملیات |
نام عملیات |
محل نبرد |
سازمان عمل
کننده |
|
23/7/59 |
پل نادری |
غرب دزفول |
ارتش |
|
15/1/60 |
امام مهدی (
عج ) |
ارتفاعات
تپه چشمه ( دزفول) |
مشترک |
|
25/1/60 |
امام مهدی (
عج ) |
شوش – زعن –
عنکوش |
سپاه |
|
11/2/60 |
تپه چشمه |
دزفول – تپه
چشمه |
ارتش – بسیج
عشایر |
|
31/2/60 |
امام علی (ع
) |
شوش – زعن –
عنکوش |
سپاه |
|
2/1/61 |
فتح المبین |
غرب شوش –
دزفول |
مشترک |
|
10/8/61 |
محرم |
عین خوش –
ارتفاعات حمرین |
مشترک |
|
17/11/61 |
والفجر
مقدماتی |
چزابه – فکه |
مشترک |
|
21/1/62 |
والفجر 1 |
شمال فکه |
مشترک |
|